Lẩu mùa đông ít muối: nấu nước dùng ngọt mà nhạt muối
Muốn ăn lẩu mùa đông mà không nạp quá nhiều muối, hãy lấy vị ngọt từ xương, nấm, củ cải, hành tây; nêm muối ở cuối và nêm nhạt hơn mức quen; pha nước chấm loãng bằng chanh, ớt, tỏi thay vì chén muối tiêu đậm đặc. Hai công thức dưới đây, lẩu gà nấm và lẩu cá nấu chua, đủ cho bốn người và nấu trong khoảng một tiếng.
Vì sao lẩu dễ thành bữa ăn mặn nhất tuần
Theo bài của VietnamPlus đăng tháng 8/2026, người Việt tiêu thụ trung bình 9,4g muối mỗi ngày năm 2015 và 8,1g năm 2023, vẫn cao khoảng 1,6 lần so với khuyến nghị. Phần lớn natri đến từ muối, nước mắm, bột canh, hạt nêm và mì chính cho vào khi nấu và ở bàn ăn; thói quen chấm nước mắm và chan nước dùng cũng đóng góp đáng kể. WHO khuyến nghị người trưởng thành ăn dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương 2g natri.
Lẩu gộp đủ các yếu tố đó: nước dùng nêm đậm để "chịu" được rau và đồ nhúng, cạn dần trên bếp nên ngày càng mặn, rồi thêm chén chấm. Uống thêm vài bát nước lẩu cuối bữa là lượng muối tăng lên rất nhanh.
Năm nay miền Bắc vào lạnh sớm. Theo tin dự báo đăng ngày 6/11/2026, đợt không khí lạnh từ 9 đến 13/11 đưa nhiệt độ thấp nhất ở Hà Nội xuống 17–19°C, vùng núi cao có nơi dưới 13°C. Những tối như vậy, nồi lẩu xuất hiện trên bàn ăn nhiều gia đình, nên đây là lúc đáng tính lại cách nêm.
Nguyên tắc nêm nhạt mà không nhạt nhẽo
- Ngọt từ nguyên liệu: ninh xương gà hoặc xương ống với củ cải trắng, hành tây nướng, cà rốt, một ít nấm hương khô. Đây là lớp vị nền không cần nhiều muối.
- Chua và thơm thay cho mặn: me, cà chua, dứa, sả, gừng, lá chanh làm nước dùng đậm vị mà ít phụ thuộc vào muối.
- Nêm cuối, nêm một lần: nêm khi nước dùng đã đủ ngọt, nêm nhạt hơn bình thường một chút vì nồi sẽ cạn dần.
- Châm nước dùng nhạt: chuẩn bị một bình nước dùng chưa nêm để châm khi nồi cạn, thay vì châm nước dùng đã nêm sẵn.
- Bỏ bớt viên thả lẩu: bò viên, cá viên, xúc xích đã có sẵn muối. Thay bằng thịt, cá tươi thái mỏng.
Công thức 1: Lẩu gà nấm
Nguyên liệu cho 4 người
- 1 con gà ta khoảng 1,2kg, chặt miếng; giữ riêng phần xương lưng để ninh
- 1 củ cải trắng, 1 củ hành tây, 1 củ gừng nhỏ
- 10 tai nấm hương khô, 300g nấm kim châm, 200g nấm đùi gà
- Rau nhúng: cải cúc, cải thảo, rau muống, mồng tơi
- Táo đỏ 6 quả, kỷ tử 1 thìa (tùy chọn)
Cách nấu
- Chần xương gà qua nước sôi, rửa sạch. Hành tây và gừng nướng thơm.
- Ninh xương với 2,5 lít nước, củ cải, hành tây, gừng và nấm hương trong 40 phút, lửa nhỏ, vớt bọt.
- Lọc lấy nước dùng. Tách khoảng 700ml để riêng, không nêm, làm nước châm.
- Phần còn lại cho táo đỏ, kỷ tử, nêm một chút muối và nước mắm, nếm thấy hơi nhạt là vừa.
- Khi ăn, nhúng thịt gà cho chín kỹ, sau đó tới nấm và rau.
Công thức 2: Lẩu cá nấu chua
Nguyên liệu
- 800g cá diêu hồng hoặc cá lăng, cắt khúc
- 3 quả cà chua, nửa quả dứa, 2 thìa me chua
- 2 cây sả, thì là, rau ngổ, bạc hà (dọc mùng)
- Đậu bắp, giá đỗ, bún tươi ăn kèm
Cách nấu
- Phi thơm hành tỏi với một thìa dầu, cho cà chua vào xào mềm.
- Thêm 2 lít nước, sả đập dập, dứa thái miếng và nước me đã lọc hạt, đun sôi 15 phút.
- Nêm vị chua ngọt trước, muối cho sau cùng; vị chua giúp nồi lẩu đậm đà nên lượng muối cần ít hơn.
- Nhúng cá, đậu bắp, bạc hà. Thì là và rau ngổ cho vào sát lúc ăn.
Chén nước chấm: phần dễ bỏ sót
Nhiều người nêm nước lẩu rất nhạt rồi lại chấm muối tiêu chanh đặc sệt. Vài cách pha nhạt hơn:
| Món nhúng | Gợi ý nước chấm |
|---|---|
| Gà, nấm | Chanh, ớt, lá chanh thái chỉ, một chút muối, pha thêm nước dùng nhạt cho loãng |
| Cá | Nước mắm pha loãng với nước lọc, chanh, tỏi, ớt; dùng chén nhỏ |
| Rau | Ăn trực tiếp với nước lẩu, không chấm |
Dùng chén chấm nhỏ cho từng người thay vì một chén lớn chung cũng giúp mỗi người tự biết mình chấm bao nhiêu.
Biến tấu cho người ăn chay và nhà có trẻ nhỏ
Lẩu nấm chay
Bỏ xương gà, thay bằng nước ninh từ củ cải, bắp ngọt, su su, cà rốt và nấm hương khô trong khoảng 45 phút. Bắp ngọt cho vị ngọt thanh rất rõ, củ cải làm nước trong. Đồ nhúng gồm đậu phụ non, váng đậu, nấm các loại và rau cải. Vì nước dùng chay nhạt hơn nước xương, nhiều người có xu hướng nêm hạt nêm nấm nhiều tay; hãy nêm từng chút một, nếm lại sau vài phút sôi.
Bát riêng cho trẻ
Trẻ nhỏ cần ít muối hơn người lớn. Trước khi nêm nồi lẩu, múc riêng một ít nước dùng cho trẻ, nấu với thịt gà xé, nấm thái nhỏ và rau mềm như cải ngọt, mồng tơi. Tránh cho trẻ ăn viên thả lẩu và nấm kim châm để nguyên sợi dài vì dễ hóc.
Tận dụng nước dùng còn thừa
Nước xương ninh dư (phần chưa nêm) để nguội, chia hộp, cất ngăn đá. Hôm sau có thể nấu cháo, miến hoặc canh rau mà không cần ninh lại từ đầu. Đây là cách biến một buổi lẩu thành nguyên liệu cho hai, ba bữa khác trong tuần.
Ăn lẩu sao cho nhẹ bụng hơn
Bắt đầu bằng rau và nấm, sau đó mới tới thịt cá; cuối bữa ăn bún hoặc mì với lượng vừa phải. Hạn chế uống nước lẩu đã cạn nhiều lần, phần này đậm muối nhất. Nếu nhà có người tăng huyết áp, có thể múc riêng cho họ một bát nước dùng nhạt trước khi nêm. Thịt gà và cá phải nhúng tới khi chín hẳn, không ăn tái.
Nếu muốn thêm ý tưởng món ấm bụng mà ít dầu, thử các công thức chống viêm với nghệ, gừng hoặc món rau xào nhanh cho tối bận rộn để đổi bữa trong tuần.
Câu hỏi thường gặp
Lẩu không dùng bột ngọt, hạt nêm có ngon không?
Có, nếu nước dùng được ninh từ xương và rau củ đủ lâu. Nấm hương khô, củ cải, hành tây nướng và chút tôm khô cho vị ngọt tự nhiên khá rõ, đủ để bỏ hoặc giảm nhiều hạt nêm.
Người tăng huyết áp có ăn lẩu được không?
Vẫn có thể ăn nếu nêm nhạt, hạn chế viên thả lẩu chế biến sẵn, chấm ít và không uống nhiều nước lẩu đã cạn. Người đang điều trị nên hỏi bác sĩ về mức muối phù hợp với mình.
Gói gia vị lẩu đóng sẵn có nhiều muối không?
Phần lớn gói cốt lẩu có hàm lượng natri cao. Nếu dùng, hãy pha loãng hơn hướng dẫn trên bao bì, dùng nửa gói và bù vị bằng xương ninh, cà chua, sả.
Nước lẩu thừa để qua đêm có dùng lại được không?
Có thể nếu để nguội nhanh, cho vào hộp kín và cất tủ lạnh, khi dùng đun sôi lại kỹ. Nước lẩu đã cạn thường mặn, nên pha thêm nước trước khi nấu thành món khác.
Bài liên quan

Mứt Tết ít đường tự làm cho Tết Đinh Mùi 2027
Bốn công thức mứt Tết ít đường cho Tết Đinh Mùi 2027: mứt gừng, mứt dừa nước cốt, cà rốt sên và táo sấy không đường, kèm lịch làm và cách bảo quản.

Bữa tối lành mạnh trong 30 phút cả nhà đều thích
Sáu món tối nấu trong khoảng 30 phút với nguyên liệu dễ mua ở chợ Việt: cá, gà, đậu phụ, rau theo mùa, kèm mẹo sơ chế trước để bữa tối nhẹ nhàng hơn.

Thực phẩm chống viêm: món ăn giúp giảm viêm tự nhiên
Viêm mạn tính là gì, nhóm thực phẩm thường được nhắc đến với tác dụng chống viêm, cách đưa vào bữa ăn Việt và ba công thức đơn giản với nguyên liệu dễ mua.

Chuẩn bị bữa ăn tiết kiệm: 5 ngày ăn lành mạnh với ngân sách nhỏ
Kế hoạch chuẩn bị cơm trưa và bữa tối 5 ngày cho một người với ngân sách khiêm tốn: danh sách đi chợ, cách nấu một buổi, mẹo chọn nguyên liệu rẻ mà vẫn đủ chất.